کتاب «تاریخ جنسیت» یکی مهمترین آثار میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی است. این کتاب در چهار جلد منتشر شده است. از جلد دومِ این کتاب دو ترجمه به زبان فارسی در بازار موجود است. اولین ترجمه چند سالی پیش با نام «کاربرد لذت» و به ترجمه ی نیما حیاتی مهر توسط نشر شدت منتشر شد و دومین ترجمه چند سال بعد با نام «کاربست لذات» توسط سمیه و حسنیه طباطبایی ترجمه شده و توسط نشر مانوش به چاپ رسیده است.
آنچه در مقایسه ی این دو ترجمه به نظر ما رسید، این بود که ترجمه ی نخست با نام «کاربرد لذت» از نیما حیاتی مهر به طور قطع بر ترجمه ی دوم برتری دارد. ترجمه ی حیاتی مهر در نشر شدت، متنِ فوکو را به صورت متنی کاملا قابل فهم و خواندنی برای همگان برگردان کرده و به شکل بسیار دقیقی به متنِ فوکو وفادار هست.
در مقابل، ترجمه ی «کاربست لذات» از سمیه و حسنیه طباطبایی به شکلی تعجب برانگیز ضعیف و سرهم بندی شده به نظر می رسید. باید این نکته را خاطر نشان کنم که همانطور که بسیاری دیگر هم در بخش های مختلف فضای اینترنتی به این موضوع اشاره کرده اند، هنگام خواندن این ترجمه ی دوم به نظر می رسد که با یک ترجمه ی گوگل ترنسلیتی و عجولانه طرف هستیم که کار مترجم صرفا این بوده که فعل جملات را جایگذاری کند. متنی که نشر مانوش منتشر کرده به هیچ وجه راحت خوان نیست و بعید میدانم مفهومی از کتاب فوکو را به مخاطبان فارسی زبان انتقال دهد چرا که خودم به شخصه با اینکه سال هاست با فوکو سروکار دارم، سر از این متن در نیاوردم. در کل ترجمه بسیار ضعیف است و قابل فهم نیست و این سوال را پیش می کشد که وقتی یک ترجمه ی خوب از یک متن وجود دارد، چه نیازی است که یک ترجمه ی دوم را به صورت عجولانه و غلط به دایره ی کتب فارسی اضافه کنیم.
پیشنهاد من این است که اگر به آثار میشل فوکو علاقه مند هستید و قصد دارید که سری به تاریخ جنسیت بزنید، حتما از جلد دوم، کتاب «کاربرد لذت» به ترجمه ی شیوای نیما حیاتی مهر از نشر شدت شروع کنید و از ترجمه ی نشر مانوش بپرهیزید.
لازم به ذکر است که نیما حیاتی مهر و نشر شدت جلد های دیگرِ تاریخ جنسیت را نیز به همین شکل ترجمه و منتشر کرده اند.
